Wytyczne Polskiej rady Resuscytacji

Wytyczne resuscytacji ERC 2025 – najważniejsze zmiany

Przezadmin

Europejska Rada Resuscytacji opublikowała 22 października 2025 roku nowe Wytyczne Resuscytacji ERC 2025. Dokument powstał na podstawie aktualnych analiz naukowych oraz rekomendacji International Liaison Committee on Resuscitation – ILCOR.

Wytyczne obejmują między innymi podstawowe i zaawansowane zabiegi resuscytacyjne, pierwszą pomoc, postępowanie z dziećmi, opiekę poresuscytacyjną, edukację oraz organizację systemów ratownictwa.

Polskie tłumaczenie dokumentu, najważniejsze informacje i algorytmy są sukcesywnie udostępniane przez Polską Radę Resuscytacji.

Podstawowe zasady RKO pozostają aktualne

Nowe wytyczne nie wprowadzają rewolucji w podstawowym sposobie wykonywania resuscytacji u osoby dorosłej. Nadal najważniejsze pozostają:

  • szybkie rozpoznanie braku reakcji i nieprawidłowego oddechu,
  • niezwłoczne wezwanie pomocy,
  • rozpoczęcie uciskania klatki piersiowej,
  • jak najszybsze użycie defibrylatora AED,
  • ograniczanie przerw w prowadzeniu resuscytacji.

Klatkę piersiową osoby dorosłej należy uciskać na głębokość od 5 do 6 centymetrów, z częstotliwością 100–120 uciśnięć na minutę. Osoba przeszkolona powinna wykonywać RKO w stosunku 30 uciśnięć do 2 oddechów ratowniczych. Jeżeli świadek nie jest przeszkolony lub nie potrafi wykonywać oddechów, powinien prowadzić nieprzerwane uciskanie klatki piersiowej.

Aktualny polski algorytm znajduje się w materiale: Podstawowe zabiegi resuscytacyjne – algorytmy PRC 2025.

Dzwoń po pomoc nawet wtedy, gdy nie masz pewności

Wytyczne 2025 mocno podkreślają znaczenie szybkiego kontaktu ze służbami ratunkowymi. Jeżeli osoba nie reaguje, należy jak najszybciej zadzwonić pod numer alarmowy i włączyć tryb głośnomówiący.

Pozwala to pozostać przy poszkodowanym, oceniać jego oddech i wykonywać polecenia dyspozytora. Jeżeli świadek nie jest pewien, czy doszło do zatrzymania krążenia, dyspozytor może pomóc mu w ocenie sytuacji oraz rozpoczęciu właściwego działania.

Podkreślono również, że obawa przed wyrządzeniem szkody nie powinna powstrzymywać świadka przed rozpoczęciem RKO. Poważne obrażenia spowodowane resuscytacją u osoby, która jej nie potrzebowała, zdarzają się rzadko. Znacznie większym zagrożeniem jest brak działania w przypadku rzeczywistego zatrzymania krążenia.

Najważniejsze informacje przedstawia dokument: Kluczowe informacje dotyczące BLS – PRC 2025.

AED może użyć każdy

Defibrylator AED może zostać użyty również przez osobę, która wcześniej nie uczestniczyła w szkoleniu. Urządzenie analizuje rytm serca, wydaje komunikaty i prowadzi ratownika przez kolejne etapy postępowania.

Wytyczne podkreślają, że AED powinno być łatwo dostępne. Urządzenia publiczne nie powinny być zamykane w sposób, który opóźnia ich użycie. Jeżeli na miejscu znajduje się kilka osób, jedna powinna prowadzić RKO, a druga przynieść i przygotować AED.

Po włączeniu urządzenia należy postępować zgodnie z jego komunikatami i natychmiast wracać do uciskania klatki piersiowej po wykonaniu lub odstąpieniu od defibrylacji.

Zmienione spojrzenie na łańcuch przeżycia

Wytyczne ERC 2025 przedstawiają odświeżony łańcuch przeżycia. Obejmuje on obecnie cztery wzajemnie powiązane obszary:

  1. Zapobieganie zatrzymaniu krążenia, szybkie rozpoznanie zagrożenia i wezwanie pomocy.
  2. Wczesne rozpoczęcie RKO oraz szybka defibrylacja.
  3. Specjalistyczne leczenie prowadzone przez służby medyczne.
  4. Opieka poresuscytacyjna, rehabilitacja oraz długoterminowe wsparcie osoby, która przeżyła zatrzymanie krążenia, i jej bliskich.

Nowe ujęcie pokazuje, że ratowanie życia nie kończy się wraz z przywróceniem krążenia. Znaczenie mają również rehabilitacja, zdrowie psychiczne i powrót pacjenta do codziennego funkcjonowania.

Więcej informacji: Łańcuch przeżycia ERC 2025.

Pierwsza pomoc według schematu ABCDE

Wytyczne pierwszej pomocy mocniej akcentują uporządkowaną ocenę poszkodowanego według schematu ABCDE:

  • A – drożność dróg oddechowych,
  • B – oddychanie,
  • C – krążenie i krwawienia,
  • D – stan neurologiczny,
  • E – ekspozycja i ocena pozostałych obrażeń.

Schemat pozwala szybko identyfikować problemy stanowiące bezpośrednie zagrożenie życia i ustalać kolejność wykonywanych czynności.

Nie oznacza to jednak, że osoba bez przeszkolenia powinna przeprowadzać rozbudowane badanie medyczne. Najważniejsze nadal pozostają bezpieczeństwo, wezwanie pomocy, ocena reakcji i oddechu oraz rozpoczęcie działań ratujących życie.

Stopniowane tamowanie krwotoków

W przypadku krwotoku zagrażającego życiu zalecane jest postępowanie stopniowane. Należy rozpocząć od bezpośredniego, mocnego ucisku miejsca krwawienia. Jeżeli działanie jest nieskuteczne lub niewystarczające, należy rozważyć zastosowanie opatrunku hemostatycznego albo opaski uciskowej.

Prawidłowe użycie wyposażenia do tamowania masywnych krwotoków wymaga praktycznego szkolenia. Sama obecność stazy taktycznej lub opatrunku hemostatycznego w apteczce nie gwarantuje skutecznego działania.

Najważniejsze zalecenia opisuje materiał: Pierwsza pomoc – kluczowe informacje PRC 2025.

Pierwsza pomoc przy tonięciu

Wytyczne zwracają uwagę zarówno na ratowanie osoby tonącej, jak i bezpieczeństwo ratownika. Osoba bez odpowiedniego przeszkolenia nie powinna wchodzić do wody, jeżeli mogłoby to narazić ją na niebezpieczeństwo.

W pierwszej kolejności należy podać tonącemu sprzęt wypornościowy, bojkę, pas ratowniczy lub inny dostępny przedmiot pomagający utrzymać się na powierzchni. Po bezpiecznym wydobyciu poszkodowanego trzeba ocenić jego stan i zapobiegać wychłodzeniu.

Jeśli osoba po wydobyciu z wody nie oddycha prawidłowo, algorytm dotyczący utonięcia uwzględnia wykonanie pięciu początkowych oddechów ratowniczych, a następnie prowadzenie RKO i użycie AED.

Nowe obszary pierwszej pomocy

Materiały ERC 2025 szerzej uwzględniają również sytuacje, które wcześniej rzadziej pojawiały się w podstawowych szkoleniach. Należą do nich między innymi:

  • podejrzenie przedawkowania opioidów i zastosowanie naloksonu, jeżeli jest dostępny,
  • rozpoznawanie udaru cieplnego i szybkie rozpoczęcie chłodzenia,
  • pierwsza pomoc psychologiczna osobie zgłaszającej myśli samobójcze,
  • postępowanie z osobą z zaburzeniami świadomości,
  • zapobieganie utonięciom,
  • reagowanie podczas ciężkiej reakcji alergicznej.

Aktualne polskie schematy postępowania można znaleźć tutaj: Algorytmy pierwszej pomocy PRC 2025.

Większe znaczenie praktycznej edukacji

Wytyczne 2025 podkreślają, że szkolenia powinny być dostosowane do potrzeb, możliwości i poziomu doświadczenia uczestników. Innego programu potrzebują nauczyciele, innego pracownicy zakładu przemysłowego, a jeszcze innego osoby opiekujące się małymi dziećmi.

Ważne jest nie tylko przekazanie wiedzy, ale przede wszystkim wypracowanie praktycznych umiejętności i pewności działania. Ćwiczenia na fantomach, użycie treningowego AED oraz realistyczne scenariusze pomagają przygotować uczestników do reagowania pod wpływem stresu.

Gdzie znaleźć pełne Wytyczne Resuscytacji 2025?

Najważniejsze oficjalne materiały:

Materiały ERC i PRC są chronione prawem autorskim. Na stronie fundacji najlepiej umieszczać bezpośrednie odnośniki do oficjalnych dokumentów zamiast kopiować algorytmy i grafiki bez zgody właścicieli praw.

Wiedza jest ważna, ale potrzebna jest także praktyka

Zapoznanie się z wytycznymi jest dobrym początkiem, jednak nie zastępuje praktycznego szkolenia. Umiejętność prawidłowego uciskania klatki piersiowej, wykonywania oddechów ratowniczych, używania AED i tamowania krwotoków najlepiej ćwiczyć pod opieką instruktora.

Polska Fundacja Ratownictwa prowadzi praktyczne szkolenia z pierwszej pomocy dla firm, szkół, instytucji i grup zorganizowanych.

Zapytaj o szkolenie z pierwszej pomocy

Artykuł ma charakter edukacyjny i nie zastępuje szkolenia ani pomocy udzielanej przez służby ratunkowe. W sytuacji zagrożenia życia należy zadzwonić pod numer alarmowy 112 lub 999 i wykonywać polecenia dyspozytora.

Podobne wpisy

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *